BEZPIECZEŃSTWO Z PERSPEKTYWY RESORTÓW

On 22 lutego 2017 by Drugi Obieg

Problem równowagi między wolnością a bezpieczeństwem jest niezwykle istotną kwestią, z którą zmierzyć się muszą współczesne państwa, a odpowiedzą na zagrożenia są nowe regulacje prawne.

pixabay.com

pixabay.com

Polacy w dużym stopniu (59 proc. respondentów) uważają, że istnieje realne zagrożenie terroryzmem. Przeciwnego zgania jest tylko 13 proc. Jedynie 20 proc. badanych stwierdza, że służby państwa są przygotowane do zapobiegania atakom terrorystycznym. 63 proc. wyraża obawę, że państwo sobie z tym będzie w stanie poradzić.

Projekt potrzebny na dziś

W 2016 roku w Polsce odbywały się dwa duże wydarzenia o charakterze międzynarodowym, szczyt NATO oraz Światowe Dni Młodzieży w Krakowie. W celu zapewnienia sprawnej organizacji i zapewnienia bezpieczeństwa uczestników obu imprez, rząd Prawa i Sprawiedliwości stworzył projekt ustawy o działaniach antyterrorystycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, który finalnie został przegłosowany jako ustawa o działaniach antyterrorystycznych.

Tryb przygotowania projektu ustawy, a następnie sposób jego procedowania, wywoływał wielkie kontrowersje. Zabrakło m.in. wysłuchania publicznego, z którego skorzystać mogliby wszyscy zainteresowani, dlatego zostało zorganizowane wysłuchanie obywatelskie na Uniwersytecie Warszawskim.

Ministerialne zastrzeżenia

Już na etapie prac rządowych nad projektem ustawy, pojawiły się liczne opinie, w tym krytyczne, oraz zastrzeżenia związane z istotnymi elementami proponowanych zmian zgłoszone przez ministerstwa sprawiedliwości, infrastruktury, cyfryzacji, spraw wewnętrznych, zagranicznych i obrony narodowej.

Ministerstwo Sprawiedliwości zwróciło uwagę na kwestię aresztowania, która jest niezgodna z regulacjami zawartymi w kodeksie postępowania karnego. Wyraziło również wątpliwość co do wysokości kary za niepotrzebne wywołanie alarmu, określając ją jako niewspółmierną, a postulując zmniejszenie z 10 tys. do 5 tys. zł. Zasada oportunizmu, związana postępowaniem w stosunku do przestępców chcących iść na współpracę ze służbami, uznana została za niezgodną z konwencjami, których Polska jest stroną. Tak samo uznano za niepotrzebne dublowanie de facto instytucji świadka koronnego.

Poszerzenie zakresu służb, których dotyczy wymiana informacji również do Służby Ochrony Kolei, z uwagi na podpisane 19 lutego 2013 roku porozumienie między SOK a ABW w sprawie wymiany informacji o zagrożeniach terrorystycznych, było postulatem Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa. Ponadto, zdaniem ministerstwa, kierujący działaniami antyterrorystycznymi powinien mieć prawo wstrzymania ruchu kolejowego w obszarze bliskim zdarzeniu o charakterze terrorystycznym.

Dublowanie kompetencji Ministerstwa Cyfryzacji przez ABW również stało się przedmiotem zastrzeżeń. Projekt ustawy miał też ograniczać swobody prowadzenia działalności gospodarczej, a także godzić w swobodę zawierania umów, przy kwestii związaną z rejestracją tzw. kart prepaid. MC zwróciło uwagę na możliwe naruszenia autonomii informacyjnej, brak organu zewnętrznego w postaci sądu przy szeregu decyzji, a także zbyt ogólne przepisy dotyczące blokowania stron internetowych.

Zdanie ministerstw siłowych

Ministerstwo Spraw Zagranicznych wskazało na uchybienia związane z treścią projektu, zwłaszcza w kontekście zgodności z prawem wspólnotowym. Projekt traktuje inaczej obywateli polskich od nieposiadających obywatelstwa RP. W związku z tym istnieje sprzeczność z prawem unijnym, który nakazuje traktować na równych prawach obywateli Unii Europejskiej, bez względu na obywatelstwo państwowe. Wątpliwości powoduje również przepis dający możliwość wydalenia z kraju obywatela UE lub członka rodziny niebędącego obywatelem UE, mogących prowadzić działalność terrorystyczną lub podejrzewanych o popełnienie takiego przestępstwa. Takie sformułowanie jest zbyt ogólnie i szerokie.

Ministerstwo Obrony Narodowej domagało się dodania art. 23, które umożliwiałoby atak i reakcję w przypadku użycia bezzałogowych łodzi lub pojazdów lądowych. Postulowano uwzględnienie ochrony prawnej funkcjonariuszy, którzy w czasie służby o charakterze antyterrorystycznej pozbawią życia sprawców zdarzenia terrorystycznego lub ich ofiary. Zdaniem MSW osoba działa w specyficznym stanie wyższej konieczności i w ekstremalnych warunkach psychofizycznych.

Wybiórczość poprawek

Część z powyższych uwag została na etapie prac rządowych uwzględniona w projekcie ustawy. Pozytywnie rozpatrzone zostały uwagi Ministra Cyfryzacji, a także niektóre Ministra Spraw Zagranicznych i Ministra Obrony Narodowej.

// Wiktor Hunek

Comments are closed.