Kobieta w męskim królestwie

On 8 kwietnia 2019 by Drugi Obieg

Z formalnego punktu widzenia dostępność wszystkich stanowisk w świecie polityki jest taka sama dla mężczyzn i kobiet. Mimo to, na całym świecie wyraźnie zauważalny jest fakt, iż w sferze tej płeć piękna reprezentowana jest w dużo mniejszym stopniu. Polityka jest areną w której dominacja mężczyzn jest bezdyskusyjna. Pytanie brzmi: dlaczego?

Każdy obserwator współczesnej sceny politycznej zdaje sobie sprawę z niedostatecznej reprezentacji kobiet. Taki stan rzeczy istnieje jednak od początku istnienia polityki. Obecnie na podstawie licznych badań* możemy wyróżnić czynniki, które odgrywają kluczową rolę w umocnieniu się męskiej dominacji w owym świecie. Analizując wpływ istotnych dla człowieka bodźców, możemy zauważyć zupełnie odmienne podejście obu płci do niepowtarzalnego świata polityki.

Ryzyko

Za jeden z najważniejszych powodów wpływających na niewielka liczbę pań w polityce uznawane jest ryzyko, które bez wątpienia towarzyszy temu zajęciu. Według badań każda z płci ma do niego inne podejście. Mężczyźni odznaczają się większą skłonnością do podejmowania ryzyka, gdyż postrzegają je jako pozytywną szansę, kobiety zaś widzą w nim przede wszystkim zagrożenie. Okazuje się, że czynniki wpływające na jego ocenę mogą mieć swoją podstawę już w procesie ewolucji, związanym z adaptacją obu płci do piastowania odmiennych funkcji w społeczeństwie. Owe zagrożenie wzbudza w nich negatywne emocje spowodowane strachem przed niemożnością pogodzenia obowiązków domowych i zobowiązań wynikających z pełnienia funkcji politycznych. Kobiety zwracają dużo większą uwagę na takie aspekty udziału w życiu politycznym jak: ,,koszt” wygranej, urząd na którym będą pracować, efekt porażki, wpływ na życie prywatne, a także stres związany z pełnieniem funkcji. Badania dowiodły także, że kobiety są też bardziej narażone na  krytykę mediów, a także częściej stają się ofiarami mowy nienawiści w Internecie.

Ambicje

Drugim ważnym czynnikiem wpływającym na niewielką reprezentacje kobiet w tej materii są zupełnie inne ambicje dotyczące samorealizacji w środowisku politycznym. Psychologowie zgodnie stwierdzają, że na ich ukształtowanie duży wpływ ma wymiar społeczno-kulturowy, który widzi panie przede wszystkim w roli matki i żony. Badania wykazują iż, są one mniej zainteresowane działalnością w owej sferze niż mężczyźni dlatego, że w świecie naszych przodków, pełniły one zupełnie inne role. Te nie były związane z działaniami politycznymi, przez co nawet nie mogły doznać korzyści płynących z owych działań. Jeśli nawet kobiety prowadziły działalność polityczną, to ich rola była niedoceniana. Analizy wykazują także, że ambicje kobiet ukierunkowane są na życie prywatne, a mężczyzn na życie publiczne. Panie dążą przede wszystkim do sukcesu w życiu prywatnym m.in. poprzez interakcje z przyjaciółmi i członkami rodziny.

Autorytet

Na przykładzie Stanów Zjednoczonych widzimy, iż ważne funkcje administracyjno-polityczne są zajmowane przez kobiety w miej niż 25%, a reprezentacja w kongresie wynosi poniżej 20% . Możemy więc tutaj wyróżnić swego rodzaju błędne koło. Niedostateczna reprezentacja kobiet na takich stanowiskach powoduje brak autorytetów i wzorców płci żeńskiej, które inspirowałyby kolejne panie. Jest to jeden z powodów dla którego już samych kandydatek na stanowiska jest mniej, gdyż kobiety czując że są mniej skuteczne w danej dziedzinie rezygnują z samej możliwości ubiegania się o polityczny wakat. Należy jednak pamiętać ze brak podejmowania przez nie ryzyka może spowodować wyeliminowanie ich ze stery publicznej.

Czynniki biologiczne

Kluczową rolę w zaangażowaniu politycznym odgrywają także przyczyny biologiczne. Okazuje się, że czynniki takie jak: szybsze dojrzewanie, wydawanie na świat potomstwa, a także ograniczona czasowo płodność również mają wpływ na partycypację kobiet w sferze publicznej. Wymienione wyżej aspekty doprowadzają do okoliczności w których to kobiety poświęcają dużo więcej czasu i uwagi na wychowanie dziecka.

W praktyce badania przeprowadzone na łamach różnych partii pokazują, że panie posiadające dzieci mogły poświęcić dużo mniej czasu na działania partyjnych a ich zaangażowanie było mniejsze. Często też deklarowały wprost, że na ubieganie się o ważne stanowiska zdecydują się dopiero gdy ich pociechy dorosną. Warto zauważyć, że takie tłumaczenia u aktywnych politycznie ojców pojawiały się jedynie epizodycznie.

Rekrutacja

Pod uwagę należy wziąć także analizę czynników, które wpływają na wybór kobiet do pełnienia obowiązków z zakresu polityki. Okazuje się, że preferowane na takie stanowiska są osoby pełniące zawody, w których męska reprezentacja jest liczniejsza np. prawnicy czy przedsiębiorcy. Dodatkowo badania pokazują, że tendencje do predyspozycji do pewnych zawodów nie dotyczą jedynie polityki. Mężczyźni dominują w sferze zajęć wywodzących się z nauk ścisłych jak na przykład inżynieria czy architektura. Kobiety zaś mają przewagę w dziedzinach związanych z opieką i zadaniami. Respondenci z grona wyborców uznali, że na funkcjach publicznych lepiej sprawdzą się mężczyźni, co ciekawe takiego zdania były również same zainteresowane. Stwierdziły także, iż kariera polityczna jest lepiej dostoswana do męskiej strategii życiowej. Należy jednak zaznaczyć, że brak pewności siebie związany był ściśle ze środowiskiem politycznym, w innych profesjach kobiety cechowały się dużą pewnością siebie i nie miały problemu z walką o wyższe stanowiska i awans.

Prestiż

Jeden z duńskich psychologów Kristen Bent Madsen, zajmujący się badaniem poruszanego problemu, wprowadza do rozważań definicję  poszukiwania władzy, którą określa jako pogoń za społeczną dominacją. Takie pojmowanie może mieć ścisły związek z wykształconą postawą w procesie ewolucji, gdzie to mężczyzna pełnił wiodącą rolę m.in.: polując, zapewniając rodzinie bezpieczeństwo, opiekę i dom. Kobieta zaś predestynowana była do opieki nad dziećmi i przygotowaniem do spożycia zwierząt,  które upolował partner. Przez wieki wykształciła się również swego rodzaju presja społeczna. Na mężczyzn działa ona bardzo motywująco, nakłaniając ich do osiągniecie lepszego statusu społecznego i materialnego. W ten sposób proces ewolucji ale i środowisko zbudowało w mężczyznach potrzebę posiadania pewnych zasobów. Kobiety chętniej podejmują się stanowisk gdzie zarobki są mniejsze, gdyż najczęściej to nie na nich spoczywa rola głównego żywiciela rodziny. Dodatkowo badania pokazują ze owy sukces daje mężczyzną pewną kontrole w różnych dziedzinach życia, zarówno politycznego jak i codziennego, co prowadzi do realizacji ich ambicji w tym zakresie. Badania potwierdziły także argumentację, iż mężczyźni czerpią dużo większą satysfakcje z pełnienia politycznych funkcji. Kobietą również sprawia ona przyjemność, ale dużo mniejszym stopniu.

Wnioski na przyszłość

Podane wyżej czynniki nie tłumaczą wszystkich aspektów niedostatecznej liczby kobiet w polityce. Obecnie prowadzone są badania neurobiologiczne, które maja na celu jeszcze dokładniej przeanalizować te czynniki. Dodatkowo prowadzone są liczne analizy mające na celu pomoc w utworzeniu przyjaznych dla kobiet warunków w tej dziedzinie, które pomogą kobietom zarówno w procesie rekrutacji, będą stanowić zachętę do kandydowania, ale także pomogą zdobyć nowe podejście do czynników, które obecnie potęgują ryzyko. Badacze przewidują, że niezbędne będą zmiany instytucjonalne, które będą pomocne  we wdrożeniu potencjału kobiet do życia publicznego i zminimalizują negatywne aspekty owej działalności. Należy jednak wspomnieć, że aby powyższe działania przyniosły oczekiwany skutek konieczne jest nie tylko zaangażowanie partii politycznych, ale także całego społeczeństwa, które dostrzeże, że panie mogą sprawdzić się na stanowiskach politycznych równie dobrze co mężczyźni.

 

*Dokładne wyniki badań użytych w artkule dostępne są w podanych źródłach.

Dominika Tabis – autorka jest studentką III roku stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Jagiellońskim.

 

Bibliografia:

Sweet-Cushman Jennie, Gender, risk assessment, and political ambition, Politics and the Life Sciences, volume 35, issue 2, fall 2016 , pp. 1-17.

Banaś Monika, Kobiety w polityce, Księgarnia Akademicka, Kraków 2017

https://natemat.pl/252635,kobiety-w-polityce-dlaczego-w-telewizjach-wybory-komentowali-tylko-mezczyzni

http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,2917820.html?disableRedirects=true

https://dziennikzachodni.pl/kobiety-w-polityce-tak-bo-one-wiedza-ze-polityka-jest-kobieta/ar/3570715

Comments are closed.