NELSON MANDELA 1918-2013

On 6 grudnia 2013 by DO

Nie żyje Nelson Mandela, symbol walki z apartheidem i pierwszy czarnoskóry prezydent RPA. Zmarł w czwartek w nocy, w swoim domu w Johannesburgu. Ciężko chorował. Miał 95 lat.

Nelson Mandela nie żyje

Nelson Mandela nie żyje

„Nasz naród stracił swojego największego syna. Nasi ludzie stracili ojca” – powiedział Jacob Zuma, obecny prezydent RPA. Madiba, jak nazywali Mandelę Afrykańczycy, stał się legendą za życia. Sam o sobie mawiał, że nie jest świętym „chyba, że za świętego traktujecie grzesznika, który bez przerwy się stara”.

Odejście charyzmatycznego przywódcy wywołało poruszenie na całym świecie. „Śmierć żadnego polityka, noblisty czy więźnia politycznego nie wywołała tak żywych reakcji jak śmierć Nelsona Mandeli” – pisze francuska agencja AFP.

Mandela był synem wodza plemienia Thembu. Zdobył wykształcenie prawnicze. Już jako student angażował się w działalność na rzecz czarnoskórych mieszkańców RPA. Wstąpił do Afrykańskiego Kongresu Narodowego, by po kilku latach zostać jego przywódcą.

W 1948 roku w Republice Południowej Afryki zostaje oficjalnie ogłoszony apartheid. Od tej chwili system segregacji i dyskryminacji rasowej działa formalnie. Po stłumieniu pokojowych manifestacji i zdelegalizowaniu kongresu, Mandela radykalizuje poglądy. Powstaje Włócznia Narodu (Umkhonto we Sizwe) – tajna organizacja, która przeprowadza serię zamachów na instalacje wojskowe i kluczową infrastrukturę RPA. Szybko staje się twarzą walki z systemem. W 1962 roku zostaje aresztowany i skazany. Najpierw na pięć lat, potem na dożywocie.  Zarzucono mu dokonywanie aktów sabotażu i przygotowywanie inwazji obcych państw na RPA. Madiba większość wyroku odbywa na wyspie Robben Island pracując w kamieniołomach. W sumie w więzieniach spędza 27 lat. Pod wpływem nacisków społeczności międzynarodowej wychodzi na wolność w lutym 1990 roku. Nawołuje do rozmów z rządem, które miałyby zakończyć czas segregacji. Mandela wyrasta na naturalnego przywódcę ludu. Rozpoczyna się demontaż apartheidu. Afrykański Kongres Narodowy wygrywa pierwsze demokratyczne wybory do parlamentu uzyskując 62 proc. głosów a Mandela zostaje wybrany pierwszym czarnoskórym prezydentem RPA.  „Choć tak różni, jesteśmy jednością. Jesteśmy ludem tęczy” – to jedne z najsłynniejszych słów Nelsona Mandeli.

Po przejściu na emeryturę Mandela nie zrezygnował całkiem z działalności publicznej. Poświęcił się sprawom społecznym. Angażował się w kampanie na rzecz walki z AIDS oraz pomagał afrykańskim dzieciom. Mediował przy rozwiązywaniu lokalnych konfliktów na czarnym lądzie. Wspierał organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka.

Nelson Mandela był laureatem licznych odznaczeń. W 1993 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. W Polsce został uhonorowany Orderem Uśmiechu. Stał się inspiracją dla artystów. Między innymi Stevie Wonder zadedykował mu swój przebój I Just Called to Say I Love You.

Mandela był postacią równie popularną, co kontrowersyjną. Wielokrotnie wypominano mu bliskie kontakty z Fidelem Castro i Muammarem al-Kaddafim. Do 2008 roku figurował na oficjalnej liście terrorystów zagrażających USA.

„Nelson Mandela osiągnął więcej niż można oczekiwać od jakiegokolwiek człowieka. Dziś odszedł. Straciliśmy jednego z najbardziej wpływowych, odważnych i głęboko dobrych ludzi, z jakimi kiedykolwiek przyszło nam dzielić los na Ziemi” – powiedział prezydent USA Barack Obama w specjalnym wystąpieniu w dniu śmierci Mandeli.  

„Mandela będzie zawsze pamiętany jako ktoś, kto poświęcił tak wiele ze swojego życia by walczyć o wolność, tak by miliony ludzi mogły mieć jaśniejszą przyszłość” – brzmi komunikat Rady Bezpieczeństwa ONZ.

„Był człowiekiem walki, przywódcą i źródłem inspiracji dla tak wielu ludzi w Afryce, Europie i na całym świecie” – dodał Martin Schulz, przewodniczący Parlamentu Europejskiego. 

//Aleksandra Gieracka

Dodaj komentarz