NOWOCZESNA EUROPEJKA

On 28 listopada 2014 by DO

Gdyby żyła byłoby o niej głośno. Działaczka i skandalistka. Inwestowała w rozwój regionu, przez lata dawała zatrudnienie setkom osób. Gdyby żyła miałaby wiele do powiedzenia na temat dzisiejszej polityki prospołecznej.

wortal.pwsz.legnica.edu.pl

wortal.pwsz.legnica.edu.pl

Marianna Orańska, królewna holenderska, żyła w latach 1818 do 1883, po śmierci rodziców otrzymała kamieniecki spadek obejmujący między innymi Kamieniec Ząbkowicki i Bardo (obecny Dolny Śląsk). Szybko pomnożyła swoje dobra. W historii zapisała się jako kobieta o niezwykłym talencie do ekonomii. Nie tylko nabyła korzystne ziemie, ale rozwinęła również działalność inwestycyjną, przy wszelakich pracach zatrudniając miejscową ludność. Dzięki jej staraniom powstała sieć górskich połączeń komunikacyjnych. Na własny koszt wybudowała ponad 55 kilometrów drogi wiodącej z Ząbkowic Śląskich do przełęczy Płoszczyna w Górach Bialskich (przez Kamieniec Ząbkowicki, Złoty Stok, Lądek Zdrój, Stronie Śląskie, Bolesławów i Nową Morawę).

Na ziemiach pozostających pod jej pieczą założone zostały liczne stawy rybne z hodowlą pstrąga, rozwinięto gospodarkę leśną, wybudowano trzy nadleśnictwa i ponad dwadzieścia leśniczówek. W 1864 roku Marianna Orańska założyła w Stroniu Śląskim hutę szkła, która działa do dzisiaj, tak samo jak kamieniołom wydobywający marmur. Te charakterystyczne skały pozyskiwane w Krzyżniku w zależności od barwy nazywane są Zieloną, Białą lub Różową Marianną. W roku 1873 wybudowała szkołę otwartą w Białej Wodzie, przy drodze ze Złotego Stoku do Jawornika za jej poleceniem stanął przytułek dla starców i chorych.
Jedną ze śmielszych inwestycji było postawienie pałacu w dzisiejszym Kamieńcu Ząbkowickim, którego budowa trwała trzydzieści trzy lata. Posiadłość ta posiadała szereg nowoczesnych rozwiązań jak lampy gazowe (na biogaz pochodzący ze spalania końskich odchodów), centralne ogrzewanie, a także system fontann. To niezwykłe miejsce po II wojnie światowej zostaje całkowicie ogołocone z dóbr, nawet marmury zdobiące ściany i posadzki zdecydowano się wywieźć, by użyć ich do odbudowy zrujnowanej stolicy (ponoć dziś można je oglądać w Pałacu Kultury). Obecnie posiadłość trafiła z powrotem w ręce zarządu gminy, zaczęto ją remontować i udostępniać turystom. Nawet po tylu latach doskonale widać rozmach i piękno tej budowli.

Wśród ludu Marianna cieszyła się mianem „Dobrej Pani” na co dzień zainteresowanej losem zwykłych ludzi. Niosła pomoc, przede wszystkim finansową. Wspierała dobrze zapowiadających się artystów, łożyła na rozwój społeczności wiernych ewangelickich i katolickich. W czasach Wielkiego Głodu obdarowywała darmowym jedzeniem mieszkańców swoich włości. W okresie Wiosny Ludów ludność z pobliskiej wioski broniła jej i jej majątku przed zakusami obcych.

Marianna Orańska wyprzedziła swoją epokę, była nie tylko kobietą biznesu, ale także… feministką. Po nieudanym małżeństwie, związała się z mężczyzną o znacznie niższym stanie – Johannesem van Rossumem, nadwornym koniuszym. Mimo wyroku infamii (nie mogła przebywać na terenie ówczesnych Prus dłużej niż dwadzieścia cztery godziny, z obowiązkiem meldowania się na posterunku granicznym) nie przestała angażować się tak w nowy związek jak i rozpoczęte inwestycje. Była kobietą światową, wiele podróżowała, przebywała na dworach. Lubiła także proste rozrywki, takie jak wędrówki po górach. Zimy spędzała w swojej willi Celimontana we Włoszech. Wiosną i jesienią bawiła na dworze Rusthof pod Hagą i w pałacu Reinhartshausen w Nadrenii. Gdy nadchodziło lato wracała na Dolny Śląsk – do Kamieńca, Białej Wody, Stronia Śląskiego, Międzygórza. Nie znała granic w przenośni i dosłownie. Po Europie przemieszczała się swobodnie, niczym wolna obywatelka dzisiejszej Unii Europejskiej. Dla wielu kobiet i mężczyzn Marianna Orańska mogłaby być wzorem do naśladowania. Jej otwartość umysłu, umiejętność mądrego inwestowania, sprawne pomaganie ludziom w potrzebie zawstydziłaby niejednego polityka. Gdyby żyła byłaby ważną personą na arenie międzynarodowej, prawdziwą kobietą sukcesu.

źródło:
palacmarianny.com.pl
mariannaoranska.eu

//Lidia Prokopowicz

TEKST z #DO15

#15DO

Comments are closed.