Trójka młodych i wspaniałych

On 11 czerwca 2018 by Drugi Obieg

Choć o Józefie Piłsudskim słyszał każdy Polak, warto pamiętać, że bez pomocy młodych bohaterów, którzy gotowi byli oddać swoje życie za ojczyznę, nie udałoby mu się odnieść sukcesu. Kapitan Franciszek Pększyc-Grudziński, pułkownik Leopold Kula-Lis, Jerzy Bitschan to zaledwie trójka z wielu tysięcy młodych ludzi, którzy wykazali się ogromną odwagą i heroizmem. Ich nazwiska, choć mało znane zasługują na pamięć, chwałę oraz szacunek, warto więc bliżej poznać ich historie.

Z okazji zbliżającej się setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, warto w sposób szczególny pamiętać o młodych osobach, które zdecydowały się poświęcić najlepsze lata swojego życia, a ostatecznie nawet życie dla naszej wolności. Poza znanymi nazwiskami Piłsudskiego, Paderewskiego czy Dmowskiego pochylmy swoją uwagę nad bohaterami mniej znanymi, którzy jednak wykazali się nie mniejszym heroizmem i poświeceniem.

Kapitan Franciszek Pększyc-Grudziński

Wnuk powstańca, członek tajnych niepodległościowych organizacji, kierownik kursów wojskowych. Pomimo młodego wieku zdecydował się dzielnie walczyć na froncie. Po kilku latach udanych walk,4 czerwca 1915 r., na patrolu pod Modliborzycami został raniony w głowę. Nie walczył jednak o życie, lecz aby nie oddać się w niewolę, przeżywszy dwadzieścia cztery lata, zdecydował się odejść strzelając sobie prosto w serce.

Pułkownik Leopold Kula-Lis

Mając zaledwie siedemnaście lat, podążając przykładem swojego dziadka, powstańca styczniowego, wyruszył walczyć o wolność. W swoim krótkim życiu miał okazje sprawdzić się w bitwach pod Jastkowem, Ożarowem Włosowem, i w największej bitwie Legionów – pod Kostiuchnówką. Po zdobyciu Torczyna, został ciężko ranny i na próżno czekając na pomoc medyczną, zmarł w wieku dwudziestu dwóch latjako oficer wojska polskiego. W dniu pogrzebu sam Marszałek Józef Piłsudski żegnał go trzymając w dłoniach wieniec z napisem: ,,Mojemu dzielnemu chłopcu – Piłsudski”. Pośmiertnie został mianowany na pułkownika, a za swoje zasługi otrzymał odznaczenie Virtuti Militari.

Jerzy Bitschan

Jerzy Bitschan urodził się w 1904 roku, jako syn polskiej podpułkownik Wojska Polskiego Aleksandry Zagórskiej. Mimo zaledwie czternastu lat udowodnił, że na wojnie nie liczy się wiek, a odwaga i honor. ,,Kochany tatusiu! Idę dzisiaj zameldować się do wojska. Chcę okazać, że znajdę tyle sił, by służyć i wytrzymać. Obowiązkiem moim jest iść, gdy mam dość sił, bo braknie ciągle ludzi do oswobodzenia Lwowa.” – pisał do swojego ojczyma w listopadzie 1918 r. Brak zgody na udział w walkach nie powstrzymał Jerzego, który zostawiając list wyruszył z domu, by chronić rodaków i ratować ojczyznę. Następnie służył w oddziałach polskich na Kulparkowie. W nocy 20/21 listopada jego oddział podjął decyzję o ataku na Łyczaków. Młody żołnierz usilnie domagał się zgody na czynny udział w walce. W boju został dwukrotnie raniony. Zmarł 21 listopada 1918 r.

Heroizm ponad wszystko

Nasi bohaterowie postanowili nie czekać bezczynnie na polepszenie sytuacji, lecz zostawić swoje rodziny, dotychczasowe życie i nie wiedząc co spotka ich jutro – wyruszyć na front… Pomimo bardzo młodego wieku, wykazali się odwagą i poświęceniem, której pozazdrościć może im większość dorosłych. Kierowani miłością do ojczyzny oddawali życie za wolność Polski, ale i każdego z nas. Z okazji setnej rocznicy odzyskania niepodległości szczególnie warto przypomnieć sobie o młodych ludziach, którzy powinni być przykładem dla wszystkich rówieśników, i pokazać, że młodość choć rządzi się swoimi prawami może zostać poświęcona w imię wyższych idei. 

// Dominika Tabis

 

Źródła:

  1. Władysław Nekrasz, Harcerze w bojach. Przyczynek do udziału harcerzy polskich w walkach o niepodległość Ojczyzny w latach 1914-1921., Warszawa, 1930.
  2. Czesław Mazurczak,  Harcerstwo Sanockie 1910–1949. Kraków, Harcerska Oficyna Wydawnicza, 1990.
  3. Bohdan Urbankowski, Józef Piłsudski.,  Warszawa, Zysk i Spółka, 2014.
  4. Bogusław Zaniewski, Wspomnienie o Leopoldzie Lisie-Kuli żołnierzu legionowej legendy., Wrocław Rubikon, 2007.
  5. W. K. Cygan, Słownik biograficzny oficerów Legionów Polski. T. 1.,Gryf, Warszawa, 1992.
  6. Franciszek Pększyc, Wykaz Legionistów Polskich 1914-1918Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.

 

Comments are closed.