Zawsze Młoda!

On 15 listopada 2012 by Justyna Skalska

Któż z nas nie chciałby być zawsze młodym? Wszak „chodzi o to, by młodym być – i więcej nic”. Umówmy się zawczasu, że choć współcześnie medycyna estetyczna umożliwia nam przedłużenie młodości, jedynie dwie rzeczy na tym świecie nie poddadzą się upływowi czasu: sztuka i idea. Gdzie możemy je odnaleźć?

Poszukiwania proponuję rozpocząć od najnowszej wystawy Muzeum Narodowego w Krakowie. „Zawsze Młoda!” to ekspozycja prezentująca bogaty zbiór obrazów, grafik, rzeźb, rękodzieł, druków i plakatów z około 1900 roku.
W okresie tym rozwijała się sztuka nie byle jaka, bo nazwana Młodą Polską. Towarzyszyła jej idea kontestacji starego porządku i obyczajowości mieszczańskiej. Ośrodkiem twórczości artystów młodopolskich stał się Kraków – miasto, które było wówczas zarówno ostoją polskości i tradycji, jak i miejscem wszelkich artystycznych fermentów.
To właśnie w naszym mieście, w którym mamy okazję mieszkać i studiować, tworzyli sztukę wielcy polscy artyści, m.in. Leon Wyczółkowski, Jacek Malczewski, Józef Mehoffer, Olga Boznańska, Julian Fałat, Teodor Axentowicz, czy Stanisław Wyspiański. To tutaj, jak pisze Boy – Żeleński w Plotce o „Weselu” Wyspiańskiego, polska szkoła pejzażu „rodziła się pod bokiem samego Mistrza [Jana Matejki, przyp. aut.], dość surowym okiem patrzącego na te igraszki (…). Dolatywały z zachodu pierwsze jaskółki impresjonizmu”. To tutaj znaleźli swoje miejsce polscy dekadenci pod egidą Stanisława Przybyszewskiego, to wreszcie tutaj powstał pierwszy na ziemiach polskich kabaret, Zielony Balonik. Te wszystkie elementy, składające się na obraz Młodej Polski, możemy znaleźć na wystawie w nowo otwartej kamienicy Szołayskich – miejscu nieprzypadkowym, gdyż właśnie tutaj przed wojną znajdowały się zbiory Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego, kolekcjonera sztuki Młodej Polski, a do niedawna mieściło się tam także muzeum najwybitniejszego twórcy tego czasu – Stanisława Wyspiańskiego.

www.muzeum.krakow

źródło: www.muzeum.krakow.pl

Wystawa „Zawsze Młoda!” jest podzielona tematycznie. W pierwszej sali klimat  Młodej Polski przywołują zgromadzone w tym miejscu satyryczne grafiki i zaproszenia na słynne szopki Zielonego Balonika, a także „Teka Melpomeny” – zbiór karykatur krakowskich aktorów w ich najsłynniejszych rolach.
W kolejnym pomieszczeniu odnajdziemy autoportrety młodopolskich malarzy, m.in. Malczewskiego, Mehoffera, czy Wojciecha Weissa. W ich wizerunkach możemy dostrzec programy artystyczne poszczególnych twórców, a także charakterystyczną cechę Młodej Polski, która na nowo po pozytywizmie wyniosła artystę na piedestał i powróciła do koncepcji artysty jako indywidualności, wyrastającej ponad zbiorowość.

Idąc dalej, możemy podziwiać pełne melancholijnego uroku pejzaże krakowskie, na czele ze słynnymi Plantami o świcie Wyspiańskiego, przykłady młodopolskiej fascynacji naturą, w której krakowska bohema szukała ukojenia. Impresjonistyczne pejzaże tatrzańskie Wyczółkowskiego, brzozowy gaj Stanisławskiego, czy swojski Kopiec Kościuszki wspomnianego już wielokrotnie Wyspiańskiego, przykuwają uwagę i zadziwiają nowoczesnością formy.

Bodaj największe wrażenie zrobiły na mnie obrazy zgromadzone pod wspólnym hasłem „Ich modele”, czyli portrety dziecięce i akty kobiece, m.in.  specjalnie wypożyczona z Muzeum Narodowego w Poznaniu Czerwona wstążka Weissa, a także „Fantazmaty, lęki i nadzieje” – wszystko to, co najbardziej fascynowało młodopolskich artystów.

Twórcy wystawy „Zawsze Młoda!” nie pozwolili zwiedzającym zapomnieć o tym, że Młoda Polska to także okres rozwoju tzw. sztuki użytkowej. Dzięki temu możemy oglądać przykłady rzemiosła artystycznego: dekoracyjne makatki, misternie zdobione przedmioty codziennego użytku, a także wysmakowaną, secesyjną grafikę, druki i plakaty na prawdziwie europejskim poziomie.
Wybierając się na wystawę warto również skorzystać z towarzyszącego jej programu edukacyjnego, na który składają się wykłady i seminaria, projekcje filmów i warsztaty artystyczne, a także spacery po mieście szlakami fin de siécle’u. Dzięki temu nowa wystawa Muzeum Narodowego w Krakowie jest atrakcyjną propozycją zarówno dla poważnych miłośników sztuki, jak i dla szukających kulturalnej rozrywki zwykłych zjadaczy chleba. Z resztą doskonale odzwierciedla to ideę Młodej Polski – sztuki tak bogatej, różnorodnej i złożonej, że chyba każdy znajdzie w niej dla siebie coś ciekawego.

Co: „Zawsze młoda! Polska sztuka około 1900”

Kiedy: 26.09.2012 – 29.09.2013

Gdzie: kamienica Szołayskich – oddział Muzeum Narodowego w Krakowie, pl. Szczepański 9

Za ile: bilet ulgowy: 5zł.

Szczegóły: http://www.muzeum.krakow.pl/

Comments are closed.